Ασφαλιστικά μέτρα για το νερό Ασωπού

Από εφημερίδα Καθημερινή

Λινα Γιανναρου

Το «δώρο» που όλοι στα Οινόφυτα περίμεναν φέτος τα Χριστούγεννα -που δεν είναι βέβαια άλλο από… λίγο καθαρό νερό- δεν ήρθε. «Χρόνια πολλά και καλά! Εδώ; Τα ίδια… Ο Ασωπός πάντα μαύρος, τα φουγάρα σε πλήρη λειτουργία και το νερό ακόμα πουθενά», λέει χαρακτηριστικά στην «Κ» ο παπα-Γιάννης Οικονομίδης, ο ιερέας της πόλης.

Πράγματι, τα πολυδιαφημισμένα έργα που θα εξασφάλιζαν την υδροδότηση των Οινοφύτων από το Μόρνο -και τα οποία υποτίθεται θα παραδίδονταν πριν από το νέο έτος- απέχουν ακόμη πολύ από την ολοκλήρωσή τους. Μολονότι ο αγωγός που συνδέει τον Μόρνο με τα Οινόφυτα έχει κατασκευαστεί, στο διυλιστήριο δεν έχουν πέσει τα… μπετά, ενώ η σύμβαση που αφορά το έργο της κατασκευής του δεύτερου αγωγού από Οινόφυτα προς Δήλεσι βρίσκεται ακόμη στο Ελεγκτικό Συνέδριο (καθώς το κόστος ξεπερνάει το 1 εκατ. ευρώ).

Με άλλα λόγια, από το καλοκαίρι, οπότε διαπιστώθηκε η ύπαρξη επικίνδυνων ουσιών στο πόσιμο νερό της περιοχής (το εξασθενές χρώμιο είναι μόνο μία από αυτές), από τις βρύσες των σπιτιών συνεχίζει να τρέχει το ίδιο τοξικό νερό. Και οι κάτοικοι εξακολουθούν να χρεώνονται γι’ αυτό! Μπροστά στην προφανή ολιγωρία των αρχών, μα και τη στρεβλή λογική του «πληρώνω για να τοξινώνομαι», η Ενωση Καταναλωτών ΕΚΠΟΙΖΩ δεν κάθησε με σταυρωμένα χέρια. Προχθές, κατέθεσε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων εναντίον του Δήμου Οινοφύτων, με αίτημα, πρώτον, τη διακοπή της παροχής του νερού και την αντικατάστασή του με καθαρό και, δεύτερον, τη διακοπή της χρέωσης των πολιτών για μη ασφαλές νερό. «Δεν είναι λογικό να αξιώνει ο δήμος τίμημα για την παροχή νερού που δεν έχει τις απαιτούμενες προδιαγραφές», τονίζει στην «Κ» ο δικηγόρος της οργάνωσης κ. Δημήτρης Σπυράκος. Σύμφωνα με τον δήμαρχο Οινοφύτων κ. Γιώργο Θεοδωρόπουλο, η αιτία της καθυστέρησης για την κατασκευή του διυλιστηρίου είναι η… κακοκαιρία. «Με την παγωνιά δεν επιτρέπεται να πέσουν μπετά. Με το που θα το επιτρέψει ο καιρός, θα μοντάρουμε τα μηχανήματα, θα κάνουμε τους απαραίτητους ελέγχους και θα δώσουμε το νερό στον κόσμο», είπε στην «Κ». Παράγοντες της αυτοδιοίκησης πάντως αναφέρουν ότι τα έργα ξεκίνησαν με μεγάλη καθυστέρηση, μόλις δύο εβδομάδες πριν από τις γιορτές, και σε κάθε περίπτωση θα χρειαστούν δύο μήνες έως ότου ολοκληρωθούν.

Παρά τις διαβεβαιώσεις, τέλος, από το ΥΠΕΧΩΔΕ δεν έχει ακόμα εγκατασταθεί κλιμάκιο του ΠΕΡΠΑ στα Οινόφυτα για τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Ζητούν «καθαρή» λύση για τον Ασωπό

Από εφημερίδα Καθημερινή 

<<Ως πότε θα ανεχόμαστε το έγκλημα; Φτάνει πια!»

Με αυτό το σύνθημα, οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και οι φορείς των Οινοφύτων, της Καλλιθέας, του Αγίου Θωμά, της Θήβας, της Αυλίδας, του Δηλεσίου και του Ωρωπού θα πραγματοποιήσουν στις 11 π.μ. αύριο συγκέντρωση διαμαρτυρίας στα Οινόφυτα, ζητώντας -τι άλλο;- πραγματική «κάθαρση» στο θέμα της ρύπανσης του Ασωπού με βιομηχανικά λύματα.

«Την ώρα που τα υπουργεία και η αυτοδιοίκηση συναγωνίζονται για το ποιος θα κάνει την πιο μεγαλόστομη εξαγγελία, οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής του Ασωπού και των Οινοφύτων, από τον Ωρωπό και την Αυλίδα, μέχρι το Σχηματάρι και τη Θήβα εξακολουθούν να ζουν τις συνέπειες της εγκληματικής τους αδιαφορίας και μιας μορφής ασύδοτης ανάπτυξης για λίγους», αναφέρουν στη σχετική ανακοίνωση.

Μεταξύ άλλων ζητούν την άμεση διακοπή της ύδρευσης με τοξινωμένο νερό, τη διακοπή των συνδέσεων με τον Ασωπό και τη σφράγιση των γεωτρήσεων. Παράλληλα, διεκδικούν τη διεξαγωγή επιδημιολογικής έρευνας σε εργαζόμενους και κατοίκους για τις επιπτώσεις της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα χημικά, καθώς και ελέγχους στα παραγόμενα στην περιοχή προϊόντα. Ακόμα, ζητούν την άμεση αναθεώρηση των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώσεων των βιομηχανιών της παρασώπειας περιοχής καθώς και την άμεση εφαρμογή συγκεκριμένων νομοθετημένων μέτρων για την ολική διαχείριση υδάτων στη λεκάνη απορροής του Ασωπού, με σκοπό το ποτάμι να ξαναγίνει ποτάμι.

Το εξασθενές χρώμιο βλάπτει και την παραγωγή

Από την εφημερίδα Καθημερινή

Την άμεση διακοπή της χρήσης του νερού, όχι μόνο για ανθρώπινη κατανάλωση, αλλά και για οποιαδήποτε οικιακή εργασία, προτείνει η Ενωση Ελλήνων Χημικών σε ειδική έκθεση που συνέταξε για την επικινδυνότητα παρουσίας εξασθενούς χρωμίου στο πόσιμο νερό των Οινοφύτων, την οποία έδωσε χθες στη δημοσιότητα. (Τα βασικά σημεία της έκθεσης είχε παρουσιάσει η «Κ» στις 15 Νοεμβρίου). Η ΕΕΧ επισημαίνει ότι οι παρεκκλίσεις από τα όρια επικινδυνότητας που έχουν διαπιστωθεί στην περιοχή «συνιστούν κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία».

Χαρακτηριστικό του μεγέθους του προβλήματος είναι ότι η ΕΕΧ επισημαίνει ότι ακόμα και η χρήση νερού για πότισμα είναι επικίνδυνη. Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι η «χρήση νερού με παρουσία εξασθενούς χρωμίου για πότισμα καλλιεργειών και θερμοκηπίων, με μεθόδους που δημιουργούν αερολύματα, θα πρέπει να συνοδεύεται από λήψη προστατευτικών μέτρων και αποφυγή εισπνοής του αερολύματος από το προσωπικό που εκτελεί αγροτικές εργασίες». Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί τονίζουν ότι «για να διερευνηθούν οι φυτοτοξικές επιδράσεις του χρωμίου θα πρέπει να γίνουν διερευνητικές μετρήσεις στο έδαφος των καλλιεργειών».

Η επιβάρυνση του υδροφόρου ορίζοντα με εξασθενές χρώμιο και άλλα βαρέα μέταλλα, πάντως, ενδεχομένως εξηγεί και την φθίνουσα πορεία της αγροτικής δραστηριότητας στα Οινόφυτα. Σύμφωνα με την Ενωση Ελλήνων Χημικών, οι ενώσεις του χρωμίου και ιδιαίτερα το εξασθενές χρώμιο, θεωρούνται πολύ τοξικές για τα φυτά, ενώ οδηγούν στη μείωση της παραγωγής, την κακή ανάπτυξη των φύλλων και των ριζών του φυτού κ. ά. Η τοξικότητα του εξασθενούς χρωμίου οφείλεται στη μεγάλη του διαλυτότητα στο νερό, με αποτέλεσμα τη μεγάλη απορρόφησή του από το ριζικό σύστημα του φυτού. Ωστόσο, όταν απορροφάται από το φυτό, η ουσία μετατρέπεται σε τρισθενές χρώμιο.

Οι Ελληνες Χημικοί, επίσης, θέτουν τέλος στη συζήτηση για το ποιος ευθύνεται για την παρουσία εξασθενούς χρωμίου στο νερό της περιοχής. Μολονότι -αναφέρουν- η παρουσία χρωμίου πάνω από 10μg/l μπορεί να οφείλεται και σε φυσική ρύπανση από τα πετρώματα, όταν το εξασθενές χρώμιο βρίσκεται σε ποσοστό 85-90% του συνολικού (όπως στη συγκεκριμένη περίπτωση), πρόκειται χωρίς αμφιβολία για ανθρωπογενή ρύπανση.

Το κίνημα πολιτών άρχισε να φέρνει αποτελέσματα

Από την Καθημερινή 

Δρα εκεί όπου η πολιτική αδυνατεί να δώσει λύσεις ή και καταστρέφει το περιβάλλον

Ενα νέο κίνημα γεννιέται. Το κίνημα των ενεργών πολιτών. Ολο και πιο πολλοί, όλο και πιο δυναμικοί, συνασπίζονται αυθόρμητα σε ομάδες για να εκφράσουν την αντίθεσή τους στην πολιτική που καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον.

Είναι κάθε ηλικίας, άνθρωποι της διπλανής πόρτας, που αρνούνται να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις εκ του μακρόθεν, παρεμβαίνουν δυναμικά, αν χρειαστεί συγκρούονται, προασπιζόμενοι το αυτονόητο δικαίωμα στην καλή ποιότητα ζωής. Τους είδαμε στην εκστρατεία της «Κ» και του ΣΚΑΪ για τον Κηφισό, στις κινητοποιήσεις για τον Ασωπό και τα λατομεία Μαρκόπουλου, στις παρεμβάσεις για τις παράνομες κεραίες κινητής τηλεφωνίας, στο Πεδίον του Αρεως, στου Φιλοπάππου, στη δενδροφύτευση στα Καλύβια και αλλού.

Η «Κ» δίνει σήμερα τον λόγο στους πολίτες αυτούς, επιχειρώντας να καταγράψει τις ειδικές συνθήκες που τους οδήγησαν να κάνουν τη δουλειά των -συνήθως απόντων σε αυτές τις υποθέσεις- αρμόδιων υπηρεσιών.

Πάνω από 100 κινήσεις πολιτών δραστηριοποιούνται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, δίνοντας ένα εξαιρετικά αισιόδοξο μήνυμα. Οι ενωμένοι και καλά οργανωμένοι πολίτες διαθέτουν μεγάλη δύναμη. Και φέρνουν αποτελέσματα.

Οι κοινωνικά ευαίσθητοι πολίτες είναι εδώ

Από τη Καθημερινή 

Ολο και πιο πολλοί, όλο και πιο δυναμικοί, δημιουργούν νέα κινήματα και μάχονται για το δικαίωμα να ζουν σε ανθρώπινο περιβάλλον

Των Σπυρου Καραλη – Ελενας Καρανατση

«Στις δημοκρατίες αποφασίζουν οι κοινωνίες». Είναι ένα από τα κεντρικά συνθήματα περιβαλλοντικών κινημάτων και ομάδων πολιτών που συνασπίζονται σε νέες μορφές συλλογικής δράσης για να εκφράσουν την αντίθεσή τους σε συμφέροντα ιδιωτών και πολιτικές που καταστρέφουν το φυσικό περιβάλλον. Ο αριθμός τους αυξάνεται προοδευτικά συνιστώντας εξέλιξη με σαφείς πολιτικές διαστάσεις την ώρα μάλιστα που τα δεκάδες μικρά και μεγάλα περιβαλλοντικά ζητήματα εξακολουθούν να παραμένουν χαμηλά σε κυβερνητικές και κομματικές ατζέντες, παρά τα πλήγματα που έχει δεχθεί η ελληνική φύση. Οι πολίτες συνειδητοποιούν τη γενικότερη αδυναμία της πολιτικής σήμερα να αφουγκραστεί την αγωνία τους για τη συνεχιζόμενη υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, συγκροτούνται σε τοπικά κινήματα υπερκομματικού χαρακτήρα και παίρνουν την υπόθεση στα χέρια τους. Είναι κάθε ηλικίας, ενεργοί και όχι του καναπέ, με κοινωνικές ευαισθησίες, πολίτες που αρνούνται να παρακολουθήσουν τις εξελίξεις εκ του μακρώθεν, αλλά συμμετέχουν κι όταν χρειάζεται συγκρούονται προσπασπιζόμενοι το αυτονόητο δικαίωμα να ζουν σε καθαρό περιβάλλον.

Τους είδαμε στην εκστρατεία της «Κ» και του ΣΚΑΪ για τον Κηφισό, στις κινητοποιήσεις για τον Ασωπό και τα λατομεία Μαρκόπουλου, για τις παράνομες κεραίες κινητής τηλεφωνίας, στο Πεδίον του Αρεως, στου Φιλοπάππου, στη δενδροφύτευση στα Καλύβια, και αλλού. Η «Κ» δίνει σήμερα το λόγο στους πολίτες αυτούς επιχειρώντας να καταγράψει την εμπειρία τους, κυρίως όμως, τις ειδικές συνθήκες που οδήγησαν ανθρώπους της διπλανής πόρτας να κάνουν τη δουλειά τών, συνήθως απόντων σε αυτές τις υποθέσεις, αρμόδιων υπηρεσιών. Σημειώνουμε ότι, το ερχόμενο Σάββατο, 8 Δεκεμβρίου, περισσότερες από 100 περιβαλλοντικές κινήσεις και κινήματα πόλης, καθώς επίσης φορείς πολιτών και πρωτοβουλίες εκπαιδευτικών, φοιτητών και μαθητών, θα δώσουν ένα ακόμη δυναμικό παρών στην πλατεία Συντάγματος, με αίτημα να ληφθούν εδώ και τώρα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος. Την ίδια ημέρα ανάλογες συγκεντρώσεις θα γίνουν παντού στον κόσμο με αφορμή την Παγκόσμια Σύνοδο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή που διεξάγεται στο Μπαλί.

Το εξασθενές χρώμιο ένωσε τους κατοίκους στη Βοιωτία

Στα Οινόφυτα, τον Ωρωπό και την Αυλίδα εάν δεν ύψωναν το ανάστημά τους ένας ιερέας, ένας χημικός μηχανικός και ένας εκδότης τοπικής εφημερίδας τότε οι κάτοικοι θα εξακολουθούσαν να πίνουν δηλητηριασμένο νερό με το φονικό εξασθενές χρώμιο. Ο παπα-Ιωάννης Οικονομίδης, ο χημικός Θανάσης Παντελόγλου και ο εκδότης Χρήστος Παναγόπουλος ήταν οι τρεις που έκαναν την αρχή (το θέμα πήρε μεγάλες διαστάσεις ύστερα από συνεχή δημοσιεύματα, πρώτα στην «Κ» και ακολούθως από το σύνολο των ΜΜΕ). Ο παπα-Ιωάννης άρχισε να ασχολείται με το περιβαλλοντικό έγκλημα στον Ασωπό πριν από 7 χρόνια. Μαζί με τον Θανάση Παντελόγλου ξεκίνησε να προειδοποιεί για την απειλή του εξασθενούς χρωμίου τους κατοίκους, έγραφαν και μοίραζαν τα «Περιβαλλοντικά Στιγμιότυπα», φυλλάδια που ενημέρωναν για τη μόλυνση του περιβάλλοντος από τις βιομηχανίες.

Ο παπα-Γιάννης όπως τον ξέρουν στα Οινόφυτα, ένας νέος άνθρωπος καταρτισμένος, με καθαρό λόγο και απόψεις. Μιλώντας στην «Κ» επικαλείται την Ορθόδοξη Πατερική παράδοση για να υπερτονίσει ότι το φυσικό περιβάλλον και η προστασία του συνιστά πρωτίστως πνευματική υπόθεση και κατακεραυνώνει την προκλητική αδιαφορία των κρατικών υπηρεσιών «όχι μόνο στην περίπτωση του Ασωπού αλλά συνολικά στα ανοιχτά ζητήματα που απασχολούν σήμερα τις τοπικές κοινωνίες, η πολιτεία μέσω των αρμόδιων οργάνων της διαδραματίζει στην πραγματικότητα αντιδραστικό ρόλο. Είναι πλέον σαφές ότι ο κρατικός μηχανισμός δεν μπορεί να παρουσιάζεται σαν ελεγκτής εκείνων που αυθαιρετούν διότι απλούστατα σε πάμπολλες περιπτώσεις συνεργεί, ανέχεται και καλύπτει τους αυθαιρετούντες. Εχει χάσει την αξιοπιστία του στη συνείδηση της κοινωνικής βάσης. Σε αυτό το σημείο ακριβώς, είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών. Πολίτες ενεργοί που θα ελέγχουν την κρατική αδιαφορία και θα παρεμβαίνουν δυναμικά όπου και όταν χρειάζεται για να προασπίσουν θεμελιώδη δικαιώματα, όπως λ.χ. στην περίπτωσή μας η πρόσβαση στο καθαρό νερό».

Η Οικολογική Εξόρμηση Αττικής αγρυπνά μέρα-νύχτα για τον Κηφισό

Τον έχουν αποκαλέσει «Ρομπέν του Κηφισού», «Ρομπέν των δασών», «Ρομπέν των ρεμάτων», κ.ά. λόγω του αδιάκοπου αγώνα που δίνει εδώ και τριάντα χρόνια για το φυσικό περιβάλλον. Στα εβδομήντα πέντε του πλέον, ο Παναγιώτης Τσίτουρας δικαιούται να κατέχει τον τίτλο του «πατριάρχη» της μαχόμενης οικολογίας στην Αττική. Υπερδραστήριος, ακούραστος, με γλώσσα που τσακίζει κόκκαλα και φυσική κατάσταση που θα ζήλευαν εικοσάρηδες, ανεβαίνει πλαγιές και κατεβαίνει χαράδρες για να φωτογραφήσει αυθαιρεσίες, συγκρούεται με καταπατητές, χτυπάει πόρτες υπουργικών γραφείων, βρίσκεται μονίμως σε δικαστικές διαμάχες. Τον γνωρίζουν από την καλή και από την ανάποδη, όλοι ανεξαιρέτως οι πολιτικοί που διετέλεσαν υπουργοί Περιβάλλοντος την τελευταία τριακονταετία και άπαντες άκουσαν ουκ ολίγες φορές τα εξ αμάξης από το στόμα του. Τον συναντήσαμε σε εκδήλωση για τον Κηφισό στη Νέα Φιλαδέλφεια και τ’ ακούσαμε και εμείς. «Τι έγινε με τον Κηφισό; Καλά τα πήγατε μαζί με τον ΣΚΑΪ, αλλά το αφήσατε. Γιατί; Αφού οι καταπατητές συνεχίζουν τη δουλειά τους…».

Ο κ. Τσίτουρας πρωτοστάτησε στον αγώνα για τη διάσωση του ποταμού, ολομόναχος στην αρχή, και από το 1994 με την Οικολογική Εξόρμηση Αττικής στην οποία είναι πρόεδρος. «Εχουμε περισσότερα από 150 ενεργά μέλη και κάπου 2.000 εγεγραμμένους. Τι άνθρωποι είναι τα μέλη μας; Είναι αξιοπρεπείς άνθρωποι, κάθε ηλικίας, με μόρφωση δημοτικού ή πανεπιστημίου, άλλοι ευκατάστατοι άλλοι μεροκαματιάρηδες. Ολοι όμως, αγαπούν τη φύση και μάχονται για την προστασία της. Μέρα νύχτα παλεύουμε με το παρακράτος που μπάζωσε τα ρέματα, ρύπανε τον ποταμό, καταπάτησε τις όχθες του. Διότι περί παρακράτους πρόκειται και είναι όλοι χωμένοι σε αυτό. Δημαρχαίοι, κοινοτάρχες, υπάλληλοι σε πολεοδομίες. Δεν έχει τέλος η αυθαιρεσία τους. Αυτοί που αυθαιρετούν δεν καταλαβαίνουν από ευγένειες και από απλές καταγγελίες. Θέλουν κυνήγημα… Δεν γίνεται αλλιώς…».

Σύγκρουση με ΜΑΤ-καταπατητές για να σωθεί το Πεδίον του Αρεως

Οι εικόνες πολιτών, γυναικών και ανδρών που συγκρούονταν με την αστυνομία στο κέντρο της Αθήνας μεταδόθηκαν με αρνητική διάθεση από αρκετά τηλεοπτικά ΜΜΕ καθώς κανονικοί άνθρωποι παρουσιάστηκαν περίπου σαν κοινοί τραμπούκοι διότι τόλμησαν να απαιτήσουν το στοιχειώδες που δεν ήταν άλλο από το να σταματήσει ο γιγαντισμός των εγκαταστάσεων του Πανελληνίου στο Πεδίον του Αρεως σε βάρος του πάρκου. «Η υπόθεση των αυθαιρέτων κτιρίων του Πανελληνίου είναι μια ιστορία που αναδεικνύει σε όλο το μεγαλείο της την αυθαιρεσία, τη διαπλοκή και τη διαφθορά που επικρατεί στο ελληνικό κράτος και κατεξευτελίζει κάθε έννοια νομιμότητας, διαφάνειας, κράτους δικαίου και δημοκρατίας», σημειώνει ο κ. Πάνος Τότσικας, μέλος του Παναττικού Δικτύου για την προστασία των ελεύθερων χώρων που συμμετείχε στις κινητοποιήσεις της επιτροπής κατοίκων της Κυψέλης και συνεχίζει: «Η παρέμβασή μας στο Πεδίον του Αρεως όπως και οι άλλες κινητοποιήσεις στην Αττική και στην υπόλοιπη χώρα υποδηλώνουν το εμφανές πλέον, αίσθημα ασφυξίας που αισθάνονται οι πολίτες από τη συνεχή λεηλασία του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος και τις επιπτώσεις που αυτή έχει στην ποιότητα ζωής και τη δημόσια υγεία. Καταδεικνύουν επίσης την αδιαφορία των αρμοδίων αλλά και την αδυναμία συνολικά των πολιτικών κομμάτων να αφουγκραστούν τον ρυθμό της κοινωνίας και να παρέμβουν σε ζητήματα καθημερινότητας. Μέσα από τα διαρκώς αυξανόμενα κινήματα συλλογικότητας συμπερασματικά εξάγεται η αφερεγγυότητα των πολιτικών δυνάμεων και η γενικότερη κρίση του πολιτικού συστήματος, παράλληλα όμως αναδεικνύεται ένα εξαιρετικά αισιόδοξο μήνυμα. Η δύναμη της οργανωμένης δράσης των ενεργών πολιτών που μπορούν να φέρουν αποτελέσματα. Είναι ένα κίνημα που επεκτείνεται προς όφελος της ποιότητας ζωής και των δικαιωμάτων των πολιτών».

Οι κάτοικοι αγωνίζονται για ελεύθερη πρόσβαση στου Φιλοπάππου

Με τα μυαλά… στα κάγκελα ξεκίνησαν τη δική τους μάχη για την «ελευθερία» του λόφου του Φιλοπάππου κάποιοι ευαισθητοποιημένοι κάτοικοι της περιοχής. Τα τηλέφωνα πήραν φωτιά στη γειτονιά όταν στις δημοτικές εκλογές του 2003 υψώθηκαν τα πρώτα κάγκελα, για να περιφραχθεί ένα από τα πλέον ιστορικά σημεία της πόλης.

Το πρώτο κάλεσμα απηύθυνε ο κ. Γιάννης Γιαννατσής και ευτυχώς για την έκβαση της υπόθεσης ανταποκρίθηκαν πολλοί. «Δεν αργήσαμε να διαπιστώσουμε ότι το σχέδιο της πολιτείας ήταν να περιφραχθεί όλη η περίμετρος του λόφου και να αφεθούν μόνο επτά είσοδοι ελεγχόμενες με φύλακες», λέει στην «Κ» ο κ. Γιαννατσής.

Η δυσαρέσκεια φούντωσε όταν αποκλείστηκε η πρόσβαση των πολιτών από την πλευρά των Ανω Πετραλώνων, καθώς και όταν τσιμεντώθηκε το τμήμα από το λιθόστρωτο μονοπάτι του Δημήτρη Πικιώνη προς την Πνύκα. «Αυτό ήταν. Το θεωρήσαμε μεγάλη ιεροσυλία. Το Νοέμβριο του 2002 πραγματοποιήθηκε η πρώτη μεγάλη λαϊκή συνέλευση με τη συμμετοχή 500 ατόμων κάθε ηλικίας και πολιτικής πεποίθησης και ομόφωνα αποφασίστηκε να δράσουμε με μεθόδους άμεσης δημοκρατίας. Πήραμε τη γειτονιά στα χέρια μας. Ετσι γκρεμίστηκαν τα κάγκελα»…

Εκτοτε συγκλήθηκαν περισσότερες από 30 λαϊκές συνελεύσεις και πολλάκις απομακρύθηκαν τα κάγκελα. Και μολονότι το κίνημα των πολιτών του Φιλοπάππου είχε κατορθώσει να διατηρήσει ελεύθερο τον χώρο, μια πρόσφατη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου που εισηγείται τη μετατροπή του Φιλοπάππου σε οργανωμένο αρχαιολογικό χώρο ήρθε πριν από μερικές εβδομάδες να ταράξει και πάλι τα νερά. Η γνώση είναι δύναμη. Με αυτή την άποψη πορεύεται ως ενεργός πολίτης ο Ακης Παπασαράντης, μέλος του Κινήματος για την προστασία του Φιλοπάππου και εξηγεί ότι «σήμερα είμαστε όλοι μια γροθιά και αγωνιζόμαστε με καλύτερους όρους διότι γνωρίζουμε πολύ καλύτερα τα θέματα. Υπάρχει πλήρης σύμπνοια». Ο ίδιος αισθάνεται ως ζωτικό του χώρο τον λόφο, γι’ αυτό δηλώνει ότι «το τι θα πράξουμε, για να διασφαλίσουμε τη σωστή λειτουργία του χώρου δεν έχει όρια. Θα το κάνουμε κι ας μας έχει κοστίσει χιλιάδες εργατοώρες. Ο λόφος είναι ενταγμένος στη ζωή μας κι αυτό δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε», λέει ο κ. Παπασαράντης.

Παναττική επιτροπή κατά των κεραιών κινητής

Το μόνο δάσος που δεν θέλουν να βλέπουν οι περιβαλλοντικά ευαίσθητοι πολίτες αυτής της χώρας είναι το δάσος των κεραιών κινητής τηλεφωνίας. Οχι για λόγους αισθητικής μόνο αλλά πρωτίστως για την ίδια τους την υγεία.

Οταν πριν από τρία χρόνια κατατέθηκε το σχετικό με την κινητή τηλεφωνία νομοσχέδιο, μια ομάδα 5 – 6 ανθρώπων αποφάσισαν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Αφορμή ήταν η παράνομη τοποθέτηση μιας κεραίας στο Γαλάτσι, που πυροδότησε τις αντιδράσεις των κατοίκων της περιοχής. Με γνώμονα την προστασία του πλέον πολύτιμου αγαθού συστάθηκε ο πρώτος πυρήνας αντιδρώντων πολιτών, για να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης στα σχέδια των μεγάλων εταιρειών κινητής τηλεφωνίας που έδειχναν να υλοποιούνται με πολιτική συναίνεση.

Σήμερα, η παναττική επιτροπή αποτελείται από 60 – 70 τοπικές επιτροπές, εκατοντάδες μόνιμα μέλη και χιλιάδες ενεργούς πολίτες που κατά καιρούς προστρέχουν σε κινητοποιήσεις και εκδηλώσεις.

Για τον Αντώνη Πολυχρόνη, η δράση κατά των κεραιών κινητής τηλεφωνίας είναι πλέον τρόπος ζωής. «Και πού δεν πήγαμε. Στη Βουλή, στα υπουργεία, στο Πανεπιστήμιο. Αγωνιστήκαμε για να ξηλωθούν παράνομες κεραίες και σε πολλές περιπτώσεις τα καταφέραμε. Αυτό που δεν κερδίσαμε ακόμα είναι να τεθούν οι αποστάσεις ασφαλείας των 300 μέτρων από χώρους πρόσβασης του κοινού στο ίδιο ύψος με την κεραία, καθώς και από σχολεία, βρεφονηπιακούς σταθμούς, νοσοκομεία, ώστε η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία να μην είναι επιβλαβής», επισημαίνει στην «Κ» ο κ. Πολυχρόνης Ο κόσμος δείχνει να έχει πλέον αφυπνιστεί και να αναλαμβάνει ρόλο ενεργού πολίτη. Σε κάθε περιοχή που υψώνεται άλλο ένα τείχος κεραιών με άγνωστες προς το παρόν συνέπειες ο κόσμος δεν περιμένει πια με σταυρωμένα χέρια αλλά τα χρησιμοποιεί για να ξηλώσει την κεραία που τοποθετήθηκε δίπλα στο σχολείο του παιδιού του.

«Ευτυχώς, υπάρχουν αρκετά παραδείγματα εφαρμογής δικαστικών αποφάσεων για την απομάκρυνση κεραιών όμως εκείνο που προέχει είναι η αναθεώρηση του νομοσχεδίου», εξηγεί στην «K» ο νομικός σύμβουλος και ιδρυτικό μέλος της Παναττικής Eπιτροπής κ. Kώστας Διάκος.

Δύναμη αντίστασης στην πολιτική φθοράΝίκος Α. Κωνσταντόπουλος*

«Τα νέα κοινωνικά κινήματα, οι ενώσεις πολιτών, οι γνήσιες μη κυβερνητικές οργανώσεις, που γίνονται γύρω από κρίσιμους τομείς δημοσίου ενδιαφέροντος είναι τα νέα πολιτικά υποκείμενα της αντίστασης στην πολιτική φθορά και στη λεηλασία του δημοσίου συμφέροντος. Eίναι δύναμη αλλαγής και διεύρυνσης της δημοκρατίας, εμπλουτισμού της πολιτικής και ενεργοποίησης της κοινωνίας, που επιβάλλεται να αναδειχτούν σε συνταγματικής περιωπής συλλογικότητες, ως επιπρόσθετος αυτόνομος πυλώνας συμμετοχής και αντιπροσώπευσης πέραν των κομμάτων, της αυτοδιοίκησης και του συνδικαλισμού, εάν θέλουμε να σπάσουμε τον κομματισμό του κράτους, τις διαβρώσεις των θεσμών και την παραταξιοποίηση της κοινωνίας.

* Ο κ. Ν. Κωνσταντόπουλος είναι δικηγόρος, τέως πρόεδρος του ΣΥΝ.

Η δράση των Κινήσεων ευαισθητοποιεί τον κόσμοΓιάννης Μπουτάρης*

«Παρατηρούμε ότι όλο και μεγαλύτερη είναι η ανταπόκριση και η διάθεση των πολιτών να συμμετέχουν και επεμβαίνουν στα συμβαίνοντα. Το σύστημα εξουσίας όμως που υπάρχει, τουλάχιστον σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, είναι εξαιρετικά αυταρχικό, ξένο και απωθητικό για τον πολίτη. Μοιάζει σαν να υπάρχει για να υπάρχει κι όχι για να εξυπηρετεί το κοινωνικό σύνολο. Οι συναρμοδιότητες και οι συνυπευθυνότητες υπουργείων, αλλά και υπηρεσιών χρησιμοποιούνται σαν άλλοθι για να μην ταράζουν τα νερά. Οι τοπικοί άρχοντες έχουν πολύ περισσότερες δυνατότητες απ’ αυτές που εμφανίζουν στον λόγο τους. Ωστόσο, δεν έχουν αντιληφθεί τις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στη ζωή των πόλεων πια (Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, σκουπίδια, κοινωνική μέριμνα, σχολεία, περιβάλλον κ.λπ.). Η δράση των Κινήσεων, εν τέλει, ευαισθητοποιεί ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, δυστυχώς όμως το αποτελέσματα είναι ακόμη πάρα πολύ φτωχά».

* Ο κ. Γ. Μπουτάρης είναι επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Πρωτοβουλία για τη Θεσσαλονίκη», μέλος της Κίνησης Πολιτών Θεσσαλονίκης για το Περιβάλλον και τον Πολιτισμό.

Οι πολίτες να πάρουν την υπόθεση στα χέρια τουςΘάνος Μικρούτσικος*

«Κάνω σε προσωπικό επίπεδο την αυτοκριτική μου, διότι ενώ συμμετείχα παλαιότερα σε συζητήσεις σχετικά με το περιβάλλον και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει, υποτίμησα τις πραγματικές διαστάσεις του προβλήματος. Είναι πλέον σαφές ότι διεθνώς συνιστά το υπ’ αριθμόν ένα ζήτημα απόλυτης προτεραιότητας. Είναι επίσης σαφές ότι υπάρχουν δυνάμεις, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, που δεν επιθυμούν την επίλυσή του. Η μόνη λύση είναι πάρουν οι πολίτες την υπόθεση στα χέρια τους. Συντάσσομαι μαζί τους…».

*Ο κ. Θ. Μικρούτσικος είναι μουσικοσυνθέτης.

Να αφήσουμε κάτι καλό στις επόμενες γενιές…Γιάννης Ζουγανέλης*

«Επιτέλους! Καλό είναι να ξεσηκώνονται οι βολεμένοι που ασχολούνται με το προσωπικό και όχι με την προσωπικότητα, με την ιδιοκτησία και όχι με την αλληλεγγύη. Ολοι είμαστε ο άλλος του άλλου. Ο πολίτης πρέπει να είναι ενεργός γιατί όταν δεν είναι, η εξουσία, που δεν διαθέτει ανθρωπιά, βρίσκει χώρο να αυθαιρετήσει. Τη μεγαλύτερη ευθύνη τη φέρει ο πολίτης. Οφείλει απέναντι στον εαυτό του να είναι ο ρυθμιστής της Πολιτείας, για να φωτίσει πρωτίστως τη δική του καθημερινότητα και να παραδώσει κάτι καλό στις επόμενες γενιές».

* Ο κ. Γ. Ζουγανέλης είναι ηθοποιός-μουσικός.

ΑΣΩΠΟΣ Ο μεγάλος εμπεγμός με τα απόβλητα

Αναδημοσίευση από Καθημερινή

Των ΛΙΝΑΣ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ, ΓΙΑΝΝΗ ΕΛΑΦΡΟΥ Αεροφωτογραφίες: ΑΛΕΞΗΣ ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ Δύο μήνες μετά την επιχείρηση-σκούπα στον Ασωπό, μυστήριο παραμένει το τι συμβαίνει με τα επικίνδυνα απόβλητα. Το υπουργείο δεν ανακοινώνει τις ρυπαίνουσες βιομηχανίες και κανείς δεν ξέρει τι κάνουν τώρα με τα απόβλητά τους -αφού οι αρμόδιες εταιρείες για τη μεταφορά τους στο εξωτερικό δηλώνουν πως δεν έχουν πάρε-δώσε με βιομηχανίες των Οινοφύτων. Την ίδια ώρα φαίνεται πως οι τελευταίες λειτουργούν με περιβαλλοντικούς όρους της παλιάς νομοθεσίας και αρμόδιος να τις ελέγξει είναι ένας και μοναδικός υπάλληλος στη Νομαρχία… Eδώ είναι το… Οινοφυστάν, δεν είναι παίξε-γέλασε», αναφέρουν οι γνωρίζοντες. Εδώ, οι νόμοι υπάρχουν για να μην εφαρμόζονται -με την ευθύνη να πετάγεται σαν μπαλάκι από τον έναν «αρμόδιο» στον άλλον- και η σιωπή («ομερτά» τη χαρακτηρίζουν κάποιοι) να καλύπτει τα πάντα. Δεν είναι τυχαίο ότι έως την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, δεν είχαν ανακοινωθεί από το υπουργείο τα ονόματα των βιομηχανιών που κατά την πρόσφατη επιχείρηση βρέθηκε ότι ρυπαίνουν τον Ασωπό με παράνομες «μπούκες». Εντοπίστηκαν ακόμα και βιομηχανίες που απέρριπταν τα λύματά τους απευθείας στον υδροφόρο ορίζοντα, μέσω πηγών ή «ανάποδων» γεωτρήσεων. «Γιατί δεν μας λένε ποιοι είναι;», ρωτούν κάτοικοι και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εύλογο το ερώτημα, εάν ληφθεί υπόψη ότι εκείνοι έπιναν άφοβα δεκαετίες ολόκληρες, το νερό που βρέθηκε ότι περιέχει εξασθενές χρώμιο, μια ουσία τόσο τοξική που η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν έχει θεσπίσει καν όριο ασφαλείας για την κατανάλωσή της. Απλώς δεν πρέπει να καταναλώνεται. Ποτέ και από κανέναν. Μόνο από τους κατοίκους των Οινοφύτων… Ενας ακόμη νόμος χωρίς πρόβλεψη για την εφαρμογή του Οχι ότι δεν έχει υπάρξει καμία αλλαγή μετά την εκτόξευση του θέματος στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων. «Βιομηχανίες που όλοι ξέραμε ότι ρυπαίνουν, τώρα, με τη φασαρία, συγκεντρώνουν τα απόβλητά τους -Κύριος οίδε σε τι εγκαταστάσεις- και τα στέλνουν αλλού. Πού αλλού, ουδείς γνωρίζει. Ισως λίγο παρακάτω, ίσως στο εξωτερικό. Απειλούν μάλιστα τους εργαζομένους με απολύσεις έτσι και ρίξουν μια σταγόνα κάτω», λέει στο ΟΙΚΟ στέλεχος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Θετική εξέλιξη; Ενδεχομένως. Εάν τουλάχιστον υπήρχε οποιοσδήποτε τρόπος να γνωρίζουμε -οι αρχές δηλαδή- τι ακριβώς παράγεται από πλευράς αποβλήτων και πού προωθείται. Εάν υπήρχε, με άλλα λόγια, έλεγχος. Ολα δείχνουν, όμως, ότι το ελληνικό κράτος και σε αυτή την περίπτωση ψήφισε ένα νόμο, χωρίς να μεριμνήσει για τον τρόπο εφαρμογής του. Ο λόγος για την ΚΥΑ 12588/725/2006, με την οποία -επιτέλους- η χώρα μας εναρμονίστηκε με την Κοινοτική Οδηγία 91/689 για τη διαχείριση των τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων. Στο νόμο αυτό, που για πρώτη φορά ορίζει σαφώς ότι «απαγορεύεται η εγκατάλειψη, η απόρριψη και η ανεξέλεγκτη διάθεση επικίνδυνων αποβλήτων» (αρ. 4, παρ. 4), υπάγονται οι περισσότερες βιομηχανίες των Οινοφύτων. Το εξασθενές χρώμιο (κατ’ εξοχήν συστατικό των επικίνδυνων αποβλήτων) παράγεται κατά κύριο λόγο από την επεξεργασία μετάλλου -και στις όχθες του Ασωπού αναπτύσσεται όλη η μεταλλοβιομηχανία της Ελλάδας (μεταλλουργία σιδήρου, χάλυβα, αλουμινίου, χαλκού). Βάσει του νόμου αυτού και της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», οι βιομηχανίες υποχρεούνται είτε να διαχειρίζονται τα απόβλητα στις εγκαταστάσεις τους είτε να συνεργάζονται με ειδικές εταιρείες που τα μεταφέρουν στο εξωτερικό. Γιατί στο εξωτερικό; Διότι εδώ και 12 χρόνια, στην Ελλάδα, εκκρεμεί η δημιουργία δύο χώρων ταφής των επικίνδυνων αποβλήτων, των λεγόμενων ΧΥΤΑ. Δεν εξάγονται, δεν επεξεργάζονται Οι μεγαλύτερες από τις εταιρείες που έχουν αδειοδοτηθεί από το ΥΠΕΧΩΔΕ για μεταφορά τοξικών-επικίνδυνων αποβλήτων (είναι 12 συνολικά) αναφέρουν, όμως, ότι δεν έχουν «πάρε-δώσε» με τις βιομηχανίες των Οινοφύτων. Εύλογο το γιατί. Οπως λέει στο ΟΙΚΟ εκ μέρους της εταιρείας Interego ο κ. Χρήστος Βατσέρης, η μεταφορά αποβλήτων στις ειδικές μονάδες του εξωτερικού κοστίζει περίπου 1.000 ευρώ ο τόνος. «Κανείς δεν έχει επικοινωνήσει μαζί μας», αναφέρει χαρακτηριστικά. Τα επεξεργάζονται άραγε στις εγκαταστάσεις τους; Απίθανο, μιας και όπως λέει στο ΟΙΚΟ ο αναπληρωτής καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης και διευθυντής του μοναδικού στην Ελλάδα εργαστηρίου τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων κ. Ευάγγελος Γιδαράκος, δεν έχει φθάσει ακόμα στη χώρα μας η συγκεκριμένη τεχνολογία (χρειάζονται πιο εκλεπτυσμένες μέθοδοι από ένα βιολογικό καθαρισμό για τη διαχείριση τοξικών λυμάτων) ή τουλάχιστον είναι πανάκριβη και άρα δεν αποτελεί καν επιλογή για τις περισσότερες επιχειρήσεις. «Κατά συνέπεια, πρέπει να τα προωθούν στο εξωτερικό. Το ποσοστό, ωστόσο, των επικίνδυνων αποβλήτων που στέλνουμε έξω δεν ξεπερνά το 2% – 4%. Είναι οξύμωρο», προσθέτει ο κ. Γιδαράκος. Λειτουργούν με τις παλιές μελέτες περιβαλλοντικών όρων Μα, τότε, πώς εφαρμόζεται ο νόμος; «Μια χαρά εφαρμόζεται. Στα… χαρτιά», απαντά ο αντινομάρχης Βοιωτίας κ. Δημήτρης Αγγέλου. Και εξηγούμε: Για να δοθεί άδεια σε μια επιχείρηση (είτε από το ΥΠΕΧΩΔΕ είτε από τη Νομαρχία – ανάλογα με το μέγεθος της βιομηχανίας), θα πρέπει στις μελέτες περιβαλλοντικών όρων να αναφέρεται επακριβώς πώς θα γίνεται η διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων. Οι βιομηχανίες των Οινοφύτων, στην πλειονότητά τους, λειτουργούν με εγκρίσεις περιβαλλοντικών όρων βάσει της παλαιάς νομοθεσίας. «Θα έπρεπε να γίνει επανεξέταση όλων των μελετών αυτών και να δοθούν νέες άδειες», εξηγεί στο ΟΙΚΟ ο νομικός Περιβάλλοντος κ. Γιώργος Μπάλιας. Σε δύο μέρες γίνονται οι… περιβαλλοντικές μελέτες Μετά… τη «φασαρία», όπως συνηθίζουν να λένε στα Οινόφυτα, πολλές βιομηχανίες ξεκίνησαν τις διαδικασίες έγκρισης νέων περιβαλλοντικών όρων. «Στα χαρτιά καλά πάμε. Ποιος όμως ελέγχει εάν εφαρμόζουν αυτά που αναφέρονται στις άδειες; Ο ένας και μοναδικός υπάλληλος της νομαρχίας Βοιωτίας που είναι επιφορτισμένος με αυτό το έργο;», αναρωτιέται ο κ. Αγγέλου. Σύμφωνα με τον ίδιο, «συμφέροντα» θέτουν εμπόδια στη στελέχωση των γραφείων Περιβάλλοντος. Μελανό σημείο και το ότι οι επιτροπές παρακολούθησης που ελέγχουν την πορεία υλοποίησης των έργων στις βιομηχανίες όσον αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων απαρτίζονται από έναν υπάλληλο της ίδιας της επιχείρησης και έναν νομαρχιακό υπάλληλο. «Αυτό είναι σκανδαλώδες», τονίζει ο κ. Μπάλιας. «Τουλάχιστον, θα έπρεπε να συμμετέχει ένας υπάλληλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που δεν συμμετέχει στη διαδικασία έκδοσης άδειας»! Οι βιομήχανοι είχαν περιθώριο να προβούν στις απαιτούμενες αλλαγές, δηλαδή είτε να εγκαταστήσουν ειδικές μονάδες επεξεργασίας είτε να κατασκευάσουν ειδικές μονάδες αποθήκευσης όπου τα λύματα θα παραμένουν έως τη μεταφορά τους σε χώρους υγειονομικής ταφής, έως την 1η Οκτωβρίου. Δηλαδή, 1,5 χρόνο από την ψήφιση του νόμου. «Κανονικά, όλο αυτό το διάστημα οι βιομηχανίες θα έπρεπε να βρίσκονται σε οργασμό εργασίας», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Θανάσης Παντελόγλου, πρόεδρος του Ινστιτούτου Αειφόρου Ανάπτυξης των Οινοφύτων. «Επί ενάμιση χρόνο, όμως δεν κινήθηκε τίποτα». Η σύνταξη μιας μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων δεν είναι απλό πράγμα, υπογραμμίζει ο κ. Γιδαράκος. «Στην Ελλάδα όμως σε δύο μέρες την έχουν τελειώσει. Επειδή όμως είναι αδύνατον κάτι τέτοιο, αυτομάτως, η μελέτη δείχνει άκυρη». Το ΟΙΚΟ επικοινώνησε και με βιομηχανίες της περιοχής. Στις περισσότερες περιπτώσεις, στη λέξη «απόβλητα» η επικοινωνία διακοπτόταν: «Ο αρμόδιος δεν είναι εδώ, να κρατήσουμε ένα μήνυμα;». Χαρακτηριστική είναι, ωστόσο, η απόκριση στελέχους μεγάλης βιομηχανίας τροφίμων: «Οι Ράμπο ήρθαν (σ.σ. οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος), οι Ράμπο έφυγαν, το πρόβλημα παραμένει». ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ ΠΑΡΑΝΟΜΗ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΑΣΩΠΟΥ Αυτά που συμβαίνουν στα Οινόφυτα δεν είναι μόνο έκνομα βάσει του νόμου για τα απόβλητα, αλλά και βάσει του νόμου για τα νερά. Φέτος, η Ελλάδα, με το Π.Δ. 51/2007 υιοθέτησε την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2060 για τα νερά, με την οποία προστατεύονται, μεταξύ άλλων, οι ποταμοί. Οπως λέει ο νομικός Περιβάλλοντος κ. Γ. Μπάλιας, αυτομάτως αυτό καταργεί το Προεδρικό Διάταγμα του ‘79 το οποίο χαρακτηρίζει τον Ασωπό αγωγό βιομηχανικών λυμάτων. «Ή, τουλάχιστον, έπρεπε να το καταργεί. Η νέα νομοθεσία δεν επιτρέπει να γίνεται τέτοια χρήση των ποταμών». ΑΠΟΘΗΚΕΥΜΕΝΟΙ 600.000 ΤΟΝΟΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του ΥΠΕΧΩΔΕ, στη χώρα μας παράγονται ετησίως περί τους 333.000 τόνοι επικίνδυνων αποβλήτων. Από αυτούς, το 62% υποβάλλονται σε εργασίες διάθεσης και το υπόλοιπο σε εργασίες αξιοποίησης. Σε απλά Ελληνικά, το 62% πετάγεται, άγνωστο πού, και ύστερα από τι είδους διαχείριση. Σε μεγάλο ποσοστό αφορούν απόβλητα από θερμικές επεξεργασίες (44,5 χιλιάδες τόνοι, κυρίως από τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα) και απόβλητα από τη χημική βιομηχανία (25.000 τόνοι). Εκτιμάται ότι το 40% περίπου των τοξικών και επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων παράγεται στην περιοχή της Αττικοβοιωτίας και το 30% στην Κεντρική Μακεδονία. Η συνολική ποσότητα επικίνδυνων αποβλήτων που μεταφέρεται στο εξωτερικό «λόγω απουσίας των απαιτούμενων υποδομών στην Ελλάδα», όπως αναφέρεται στην έκθεση του ΥΠΕΧΩΔΕ, ανέρχεται σε 1.550 τόνους, με προορισμό κυρίως τη Γερμανία (πάνω από το 70%). Την ίδια ώρα, ωστόσο, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία (η συλλογή των οποίων ολοκληρώθηκε το 2004), στη χώρα μας βρίσκονται αποθηκευμένοι πάνω από 600.000 τόνοι επικίνδυνων αποβλήτων. Από αυτά, εκτιμάται ότι ένα μεγάλο ποσοστό αφορά απόβλητα από την παραγωγή και επεξεργασία αλουμινίου. «Τα απόβλητα αυτά έχουν αποθηκευτεί από τους παραγωγούς τους είτε εντός των ορίων των εγκαταστάσεων παραγωγής τους είτε σε χώρους ιδιοκτησίας των παραγωγών τους, εν αναμονή περαιτέρω διαχείρισής τους», σημειώνει η αρμόδια αρχή. Ομως, όπως σημειώνει ο κ. Βατσέρης από την εταιρεία μεταφοράς επικίνδυνων – τοξικών αποβλήτων Interego, «οι βιομηχανίες είναι υποχρεωμένες να πραγματοποιούν ασφαλή αποθήκευση των αποβλήτων, μέχρι να φύγουν προς τα έξω… Φοβάμαι ότι μπορεί να είχαμε διαρροή και από ατελή αποθήκευση». Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΦΤΑΣΕ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ ΜΑΣ «Η ρύπανση ταξιδεύει», συνηθίζουν να λένε οι ειδικοί, «δεν γνωρίζει διοικητικά όρια νομών και περιφερειών». Αυτό απεδείχθη περίτρανα στην περίπτωση της ρύπανσης του υδροφόρου ορίζοντα μέσω του Ασωπού ποταμού. Ιχνη επικίνδυνων ουσιών, όπως το εξασθενές χρώμιο βρέθηκαν σε περιοχές, από τη Θήβα και την Αυλίδα ώς τη Συκάμινο και τον Ωρωπό. Ωστόσο, ενδέχεται η ρύπανση να έχει ταξιδέψει ακόμα μακρύτερα – μέχρι το… πιάτο μας. Σε αυτές τις περιοχές παράγονται αρκετά αγροτικά προϊόντα, τα οποία, βέβαια, αρδεύονται από το ίδιο, τοξικό, νερό. Σύμφωνα με την αναπληρώτρια καθηγήτρια Παθολογικής Ανατομικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Πολυξένη Νικολοπούλου – Σταμάτη, ουσίες όπως το εξασθενές χρώμιο είναι δυνατόν να περάσουν στην τροφική αλυσίδα, μέσω των γεωργικών προϊόντων, εγκυμονώντας σοβαρούς κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών. Αρμόδιο για τους ελέγχους των προϊόντων αυτών είναι το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν κατέχει ούτε τη λήψη δειγμάτων ούτε τα αποτελέσματα ελέγχων. Χαρακτηριστικό είναι, όμως, ότι ο Οργανισμός Ελέγχου και Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων ΔΗΩ, που επιβλέπει και υποστηρίζει 19 βιοκαλλιεργητές οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην περιοχή, προχώρησε σε εργαστηριακούς ελέγχους των προϊόντων. «Δεν ήταν δυνατόν να γινόταν γνωστό κάτι τέτοιο, όπως η ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα, και να μην ελέγχαμε τα τρόφιμα. Είναι αυτονόητο», λέει εκ μέρους της ΔΗΩ ο κ. Κώστας Παζαρακιώτης. Μαργαρίτα Καραβασίλη Πρώην επικεφαλής των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος «Δύο ελεγκτές, χωρίς αυτοκίνητο, για όλη τη Βοιωτία!» «Πώς να γίνει έλεγχος για το εάν τηρούνται οι όροι προστασίας του περιβάλλοντος, όταν οι αρμόδιες Διευθύνσεις Περιβάλλοντος των Νομαρχιών διαθέτουν συνήθως ελάχιστους υπαλλήλους και μηδαμινά μέσα; Οταν μάλιστα έχουν, συνήθως, και τις υποχρεώσεις της Πολεοδομίας; Η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Νομαρχίας Βοιωτίας απαρτιζόταν από δύο-τρεις υπαλλήλους, ενώ δεν είχε ούτε αυτοκίνητο ούτε υπολογιστή! Δεν είχαν δηλαδή καν μια τράπεζα δεδομένων, να έχουν περάσει ηλεκτρονικά τους φακέλους της κάθε εταιρείας… Βέβαια, πρέπει να συνυπολογίσουμε στο αρνητικό σκηνικό και το πρόβλημα της διαφθοράς. Συχνά δεν έχουν και τη διάθεση να κινηθούν…». Η εικόνα για τους περιβαλλοντικούς ελέγχους, που μας δίνει η κ. Μαργαρίτα Καραβασίλη, πρώην επικεφαλής των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, φωτίζει την άθλια κατάσταση που επιτρέπει εγκλήματα σαν τη βιομηχανική ρύπανση στον Ασωπό. «Με τη συγκρότηση της Ειδικής Υπηρεσίας των Ελεγκτών Περιβάλλοντος σε εθνικό επίπεδο έγινε ένα βήμα, καθώς συγκροτήθηκε σε επιστημονική και ανεξάρτητη βάση», λέει η κ. Καραβασίλη. «Η Υπηρεσία τάραξε τα νερά! Στον Ασωπό κάναμε 14 ελέγχους από το πρώτο εξάμηνο του 2004. Ανακαλύψαμε αγωγούς που έριχναν τα απόβλητα στο ποτάμι. Ηρθαμε σε επαφή με τον νομάρχη Βοιωτίας. Καταστρώσαμε σχέδιο ελέγχου και παρέμβασης με τον κ. Περγαντά. Ηταν θετικός. Αλλά ξέρετε τι μας είπε; Κάντε εσείς ό,τι μπορείτε, το δικό μας προσωπικό δεν μπορεί…» Τον Ιούλιο του 2005, η κ. Καραβασίλη, παρά το αναμφισβήτητα θετικό έργο της, απομακρύνεται από τη θέση της διευθύντριας της Υπηρεσίας. Τα μεγάλα συμφέροντα χτύπησαν. «Δυστυχώς, από τη στιγμή που έφυγα δεν ασχολήθηκε κανείς με τον Ασωπό. Μέχρι να ξεσηκωθούν οι κάτοικοι και να μην μπορεί κανείς να κρυφτεί». Η κ. Καραβασίλη καταρρίπτει τη λογική των προστίμων. «Τα πρόστιμα που συνήθως μπαίνουν είναι πολύ μικρά, της τάξης των 5.000 – 10.000 ευρώ και συχνά δεν είναι καλά στοιχειοθετημένα, έτσι ώστε όταν οι θιγόμενοι καταφεύγουν στα διοικητικά δικαστήρια τα πρόστιμα καταρρίπτονται…» Παρά τη συμβολή των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, ο αριθμός τους παρέμεινε καθηλωμένος για πολλά χρόνια. Οι επιθεωρητές είναι μόλις 19, ενώ σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα υπάρχουν μόλις δύο! Ο κ. Σουφλιάς ανακοίνωσε, για μία ακόμα φορά πρόσφατα, προσλήψεις, ώστε ο συνολικός αριθμός τους να φτάσει τους 45, προειδοποιώντας, βέβαια, ότι «οι επιθεωρητές δεν είναι για χόρταση»! Ποια διέξοδο βλέπει για την περιοχή η κ. Καραβασίλη; «Χρειάζεται μια ριζική λύση, ένα συγκροτημένο Βιομηχανικό Πάρκο, με πρόβλεψη επεξεργασίας των βιομηχανικών αποβλήτων. Η πρόταση του Πολυτεχνείου, της κ. Λοϊζίδου, για τη δημιουργία κεντρικής μονάδας είναι σε θετική κατεύθυνση. Επίσης υπάρχει και το πρόβλημα της αποκατάστασης της ζημιάς, που έχει τεράστιο κόστος. Αρχικά, βεβαίως, πρέπει να σταματήσει κάθε δραστηριότητα που δηλητηριάζει νερό και υπέδαφος. Από ‘κει και πέρα χρειάζεται απορρύπανση εδαφών και υδάτων. Ειδικά η απορρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα είναι μια πολύ λεπτή διαδικασία, με πολύ υψηλό κόστος». Ποιος θα πληρώσει; Η πρώην διευθύντρια των Επιθεωρητών είναι κατηγορηματική. «Ο λογαριασμός πρέπει να πάει σε αυτούς που ρύπαναν την περιοχή, δηλαδή στις εταιρείες. Το πρόβλημα, βέβαια, είναι ότι, με ευθύνη της κυβέρνησης, δεν έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο η ευρωπαϊκή οδηγία 35/2004, η οποία προβλέπει ότι το κόστος της αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιάς βαρύνει τους ρυπαντές. Κανονικά θα έπρεπε να έχει ενσωματωθεί από τις αρχές του 2007». Η κ. Καραβασίλη μπορεί να μιλάει ώρες για τη διάτρητη «ασπίδα» προστασίας του περιβάλλοντος, από τη μεριά του κράτους. «Δεν έχει οριοθετηθεί καν η λεκάνη απορροής του Ασωπού, για ποια προστασία υπογείων υδάτων να μιλήσουμε»; Επιπλέον, τονίζει ότι πρέπει να επανεξεταστούν όλες οι άδειες λειτουργίας των εργοστασίων. Κανονικά, κάθε τρία χρόνια πρέπει να γίνεται αναθεώρησή τους, με βάση τα νέα δεδομένα της νομοθεσίας, τις τεχνολογικές εξελίξεις ή τις αλλαγές στην παραγωγή της μονάδας. «Αρκετές άδειες πρέπει να έχουν ήδη λήξει. Ηδη από την εποχή που κάναμε εμείς ελέγχους υπήρχαν. Αλλά ποιος θα κάνει πραγματικούς και όχι τυπικούς ελέγχους»; Τα ερωτήματα αυτά βαρύνουν την κυβέρνηση και ειδικά το ΥΠΕΧΩΔΕ. Δεν μπορεί κανείς να τα ξεπεράσει. Είναι πλέον υπόθεση ζωής ή θανάτου. Δημήτρης Δερματάς Καθηγητής στο πανεπιστήμιο Στίβενς των ΗΠΑ Πριονίδια, φύκια και ψαροκόκαλο «παροπλίζουν» το εξασθενές χρώμιο Εχει πανέμορφο χρώμα, είναι «παιχνιδιάρικο» και κινητικό, μόνο που έχει ένα ελάττωμα: είναι καρκινογόνο! Ο λόγος για το εξασθενές χρώμιο. Ο Δημήτρης Δερματάς, καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο Στίβενς στις ΗΠΑ και Ειδικός Σύμβουλος σε θέματα Περιβάλλοντος στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, μεταφέροντας και την εμπειρία της Αμερικής (όπου το πρόβλημα του χρωμίου έχει απασχολήσει περισσότερο) μιλάει στο ΟΙΚΟ για τους κινδύνους που περικλείει το εξασθενές χρώμιο και για τον τρόπο διαχείρισής του. «Από την αρχή μου προκάλεσαν μεγάλη εντύπωση οι υψηλές συγκεντρώσεις εξασθενούς χρωμίου στον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής. Αυτό σημαίνει ή ότι υπάρχει υψηλό υπόβαθρο εξασθενούς χρωμίου στα υπόγεια πετρώματα, πράγμα εξαιρετικά σπάνιο, ή ότι υπάρχει εντονότατο πρόβλημα ρύπανσης σε μια τεράστια περιοχή με παρουσία και άλλων στοιχείων στο γεωπεριβάλλον. Το πιο πιθανό είναι ότι στο υπέδαφος υπάρχει οξύτατη ρύπανση, μετατρέποντας τα υπόγεια ύδατα σε ένα κοκτέιλ από διάφορα επικίνδυνα χημικά». Τι είναι ακριβώς το εξασθενές χρώμιο; Το εξασθενές χρώμιο είναι ένα άτομο χρωμίου, με έξι σθένη, δηλαδή έξι παραπάνω πρωτόνια (CrVI). Η πιο συνηθισμένη μορφή εμφάνισης του χρωμίου είναι το τρισθενές χρώμιο (CrIII). Το τρισθενές χρώμιο δεν είναι επικίνδυνο, μέχρι κάποιες συγκεντρώσεις βεβαίως, μάλιστα είναι απαραίτητο και για την ανθρώπινη δίαιτα. Το τρισθενές χρώμιο όμως δεν διαλύεται συνήθως και είναι αρκετά σταθερό. Απεναντίας, το εξασθενές χρώμιο είναι πάρα πολύ κινητικό, δεν προσροφείται εύκολα στο γεωπεριβάλλον και είναι τοξικό. Τι προβλήματα υγείας προκαλεί το εξασθενές χρώμιο; Θεωρείται καρκινογόνο. Ειδικά, μέσω της αναπνοής προκαλεί καρκίνο των πνευμόνων. Υπάρχει πολύ μεγάλος κίνδυνος για τους εργάτες που δουλεύουν σε βιομηχανίες που χρησιμοποιούν χρώμιο, κυρίως λόγω των αιωρούμενων σωματιδίων. Βεβαίως, δεν λείπουν και άλλες μικρότερες αρνητικές επιδράσεις, όπως η δερματίτιδα κ.λπ. Αλλά και μέσω του νερού είναι επικίνδυνο. Σε πειράματα στις ΗΠΑ, χορηγήθηκε νερό με εξασθενές χρώμιο σε ποντίκια, τα οποία εμφάνισαν όγκους. Στο πόσιμο νερό θεωρείται ότι δεν πρέπει να ανιχνεύεται καθόλου. Μια ανεξάρτητη αμερικανική περιβαλλοντική αρχή το Office of Environmental Health Hazard Assessment (OEHHA) σημειώνει ότι η συγκέντρωση δεν πρέπει να ξεπερνά τα 0,2 μικρογραμμάρια ανά λίτρο. Σε ποιες βιομηχανίες χρησιμοποιείται το χρώμιο; Χρώμιο και εξασθενές χρώμιο, με διάφορες μορφές, χρησιμοποιούνται κυρίως σε διάφορες βαφές, γιατί δίνουν ωραίο χρώμα, είτε ως σκληρυντικά και αντιδιαβρωτικά. Επομένως, μονάδες που ασχολούνται με βαφές υφασμάτων και χρώματα κάθε είδους, χρωστικές ουσίες για φωτογραφίες, μελάνια, βαφές δερμάτων και βυρσοδεψεία, πλαστικά, σκληρυντικά ατσαλιού, επικαλύψεις ξύλου, αντισκωριακά και κάθε είδους στρώματα προστασίας μετάλλου σε μεταλλουργεία, μπορούν να χρησιμοποιούν χρώμιο. Στις ΗΠΑ, έχει ήδη απαγορευθεί η χρήση του σε πολλές εργασίες, όπως για παράδειγμα ως αντιδιαβρωτικό. Εχουν παρατηρηθεί και αλλού προβλήματα ρύπανσης από χρώμιο; Υπάρχει η περίπτωση του Pacific Gas and Electric (PG&E) στο Χίνκλεϊ της Καλιφόρνιας, που έγινε και ταινία με τίτλο «Εριν Μπρόνκοβιτς». Προβλήματα ρύπανσης παρατηρήθηκαν επίσης σε περιοχές, όπου κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου γίνονταν εργασίες επικάλυψης της ατράκτου των αεροσκαφών με χρώμιο. Γενικά, πάντως, δεν είναι πολλές οι καταγεγραμμένες περιπτώσεις μεγάλης ρύπανσης. Υπάρχει το Χάνφορντ Σάιτ στις ΗΠΑ, όπου σήμερα δεν πατάει άνθρωπος. Εκεί όμως παρήγαν πυρηνικά όπλα. Επίσης αναφέρονται πολλές περιπτώσεις σε μεταλλουργεία στην Κίνα και σε βυρσοδεψεία στην Ινδία, καθώς επίσης και σε διυλιστήρια. Αρα η περίπτωση του Ασωπού είναι από τις ξεχωριστές… Βεβαίως. Δυστυχώς για τους κατοίκους της περιοχής δεν συναντάς συχνά τόσο μεγάλη ρύπανση. Αυτό που με εντυπωσίασε είναι ότι σε κανονικές συνθήκες φυσικού περιβάλλοντος το Cr VI γίνεται Cr III, ειδικά με την παρουσία οργανικού υλικού. Εδώ βλέπουμε ότι δεν μετατρέπεται ή δεν μετατρέπεται όλο. Αυτό ίσως σημαίνει τεράστια ρύπανση που ίσως συνδέεται με την σημαντική παρουσία διοξειδίου του μαγγανίου και γενικότερα έντονων συνθηκών οξείδωσης στο γεωπεριβάλλον. Πρέπει να ερευνηθεί και η περίπτωση απ’ ευθείας διάθεσης του εξασθενούς χρωμίου στα υπόγεια ύδατα, μέσω πηγαδιών ή υπόγειων αγωγών. Πώς μπορούμε να το διαχειριστούμε; Κατ’ αρχάς θέλει πολύ μεγάλη προσοχή στην ίδια την παραγωγή, για τους εργάτες. Είναι ένα ερώτημα εάν είναι αναγκαία η χρήση του με δεδομένες τις εκτεταμένες αρνητικές επιπτώσεις του στο γεωπεριβάλλον και κατ’ επέκταση στο οικοσύστημα και στην ανθρώπινη υγεία. Οσον αφορά τα απόβλητα, η αποτελεσματικότερη προσέγγιση είναι η μετατροπή του εξασθενούς χρωμίου σε τρισθενές. Είναι πολλά τα υλικά που μπορείς να χρησιμοποιήσεις. Ενδεικτικά: μικρόβια ή οργανικό υλικό, πριονίδια, βακτήρια, φύκια, φυτά, απόβλητα από βιομηχανία τροφίμων, τανίνες από λωτό, πολυμερή βιομηχανικά, άλατα δισθενούς σιδήρου κ.λπ. Πρόκειται για σχετικά φθηνές λύσεις. Αν στα απόβλητα έχεις και άλλες επικίνδυνες ουσίες, χρησιμοποιείς συνδυασμούς των παραπάνω ή χημικές μεθόδους με χρήση πολύ δυνατών υλικών προσρόφησης, όπως για παράδειγμα διοξείδιο του τιτανίου. Στις ΗΠΑ πρόσφατα χρησιμοποιείται πολύ το αλεσμένο απόβλητο ψαροκόκαλο. Μαζεύει τα πάντα… Με τόσο πολλές λύσεις είναι εγκληματική η απόρριψη του χρωμίου στο περιβάλλον. Τι γίνεται όμως από τη στιγμή που διαφύγει το εξασθενές χρώμιο στη φύση; Τότε τα πράγματα γίνονται πολύ πιο δύσκολα. Φυσικά, το πρώτο μέτρο είναι να σταματήσεις την πηγή της ρύπανσης. Εάν η μολυσμένη έκταση είναι μικρή, προχωράς σε χημική σταθεροποίηση κυρίως μέσω επεξεργασίας με άλατα του δισθενούς σιδήρου ή σε άντληση και κατεργασία των υδάτων. Η περίπτωσή μας όμως δυστυχώς δεν είναι αυτή. Εδώ μπορούμε να διαμορφώσουμε τείχη – φίλτρα μέσα στη γη, όπου περνώντας το νερό από εκεί θα διηθείται και θα καθαρίζεται. Είναι η τεχνική των διαπερατών ενεργών φραγμάτων (Permeable Reactive Barriers, PRBs), με τη χρήση των κατάλληλων υλικών, όπως μηδενικού σθένους σίδηρος, ζεόλιθος, αλεσμένο ψαροκόκαλο.

Προς Θεού, μιλούν για όρια στο εξασθενές χρώμιο;

Από εφημερίδα Καθημερινή

Χρώμιο: ένα φυσικά σχηματιζόμενο μέταλλο, άοσμο, σκληρό, με χρώμα γκρι του ατσαλιού.

Εξασθενές χρώμιο: η δεύτερη πιο σταθερή μορφή του χρωμίου, συναντάται σπάνια στη φύση και είναι κυρίως αποτέλεσμα ανθρωπογενούς δραστηριότητας. Είναι τοξικό και καρκινογόνο. «Κι όμως, ακόμα μιλάμε για… επίπεδα χρωμίου στο πόσιμο νερό. Αυτό δείχνει παντελή έλλειψη κατανόησης του προβλήματος από τις αρχές», τόνισε χθες στην «Κ» στο περιθώριο του συνεδρίου του Πανεπιστημίου Αθηνών η αναπληρώτρια καθηγήτρια κ. Πολυξένη Νικολοπούλου-Σταμάτη, αναφερόμενη στο μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας, δηλαδή την παρουσία εξασθενούς χρωμίου στο πόσιμο νερό του Δήμου Οινοφύτων -και πολλών άλλων περιοχών της χώρας. «Είναι απαράδεκτο να μιλάμε για όρια, όταν έχουμε να κάνουμε με μια καρκινογόνο ουσία. Ακόμα και ένα παιδί μπορεί να αντιληφθεί ότι άλλο είναι να πιεις ένα ποτήρι μολυσμένο νερό και άλλο δέκα. Πώς μπορούμε να μιλάμε για όρια;»

Την ίδια θέση λαμβάνει και η Ενωση Ελλήνων Χημικών σε έκθεση για την επικινδυνότητα παρουσίας εξασθενούς χρωμίου στο πόσιμο νερό στα Οινόφυτα, την οποία συνέταξε για λογαριασμό του Δήμου -όπου συνοψίζει το μέγεθος του κινδύνου στον οποίο έχουν εκτεθεί οι κάτοικοι της περιοχής εξαιτίας της «ανθρωπογενούς» βιομηχανικής δραστηριότητας στην περιοχή. «Απόβλητα που περιέχουν εξασθενές χρώμιο πρέπει απαραιτήτως πριν από τη διάθεσή τους στο περιβάλλον να υφίστανται κατεργασία μετατροπής του σε αδιάλυτες μορφές του τρισθενούς χρωμίου», γράφουν οι ειδικοί, συνιστώντας την άμεση διακοπή της παροχής νερού.

Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η χρήση του νερού για πότισμα καλλιεργειών, με μεθόδους που δημιουργούν αερολύματα, θα πρέπει να συνοδεύεται από λήψη προστατευτικών μέτρων. «Επίσης, για να διερευνηθούν οι πιθανές φυτοτοξικές επιδράσεις του χρωμίου θα πρέπει να γίνουν διερευνητικές μετρήσεις στο έδαφος των καλλιεργειών».

Οι ειδικοί προτείνουν, επίσης, τη συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας του νερού και των γεωτρήσεων (ανά μήνα), καθώς και τη σύνταξη υδρογεωλογικής μελέτης. Συνιστούν, τέλος, στους τοπικούς παράγοντες της περιοχής να ζητήσουν την αναθεώρηση όλων των περιβαλλοντικών μελετών και των αδειών των βιομηχανιών που πιθανώς παράγουν απόβλητα με χρώμιο.

Προσφεύγουν στην Ε.Ε. για τον Ασωπό

 Αναδημοσίευση από Καθημερινή 11-11-07

Της Λινας Γιανναρου

«Μπαράζ» προσφυγών στην Ευρωπαϊκή Ενωση αναμένεται να ξεκινήσουν σύντομα κάτοικοι και φορείς των Οινοφύτων και του Ωρωπού για την υπόθεση της ρύπανσης του υδροφόρου ορίζοντα με εξασθενές χρώμιο. Η δημοσίευση από το ΥΠΕΧΩΔΕ των 20 βιομηχανιών από την ευρύτερη περιοχή των Οινοφύτων, οι οποίες κατά τους τελευταίους ελέγχους βρέθηκε ότι ρυπαίνουν (ακόμη δεν έχουν ανακοινωθεί οι ακριβείς παραβάσεις τής κάθε μίας), διευκολύνει τις ομάδες των πολιτών, αλλά και τις δημοτικές αρχές που επιθυμούν να αξιώσουν αποζημιώσεις για την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος και τους κινδύνους που αυτή εγκυμονεί για την ανθρώπινη υγεία. Ως γνωστόν, σύμφωνα με την ισχύουσα ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία, «ο ρυπαίνων πληρώνει». Και πρόσφατα απέκτησε και όνομα. Ηδη, σε συνεργασία με νομικό εξειδικευμένο στο περιβαλλοντικό δίκαιο, ο Δήμος Οινοφύτων δρομολογεί την κατάθεση προσφυγής στην Ε.Ε. για τη ρύπανση του Ασωπού. Οπως λέει στην «Κ» ο δήμαρχος κ. Γιώργος Θεοδωρόπουλος, η σύνδεση με την ΕΥΔΑΠ δεν λύνει το πρόβλημα ύδρευσης της περιοχής, καθώς «αργά ή γρήγορα θα χρειαστούμε και δικό μας νερό — ο υδροφόρος ορίζοντας λοιπόν πρέπει να είναι καθαρός».

Την «αθρόα κατάθεση αγωγών» στις ευρωπαϊκές αρχές εκτιμά ότι θα πυροδοτήσει η δημοσίευση των ονομάτων των ρυπαινουσών βιομηχανιών και ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ωρωπού κ. Χρήστος Παναγόπουλος. Οπως λέει στην «Κ», «ζητάμε να ενημερωθούμε από το ΥΠΕΧΩΔΕ για τις παραβάσεις για τις οποίες επεβλήθησαν τα πρόστιμα ώστε να κινηθούμε εναντίον των πραγματικών υπευθύνων». Η Ομοσπονδία έχει ήδη καταθέσει προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για ακύρωση της απόφασης για δημιουργία νέας ΒΙΠΕ στην περιοχή.

Σε κάθε περίπτωση, μολονότι η επιβολή των προστίμων ικανοποίησε τον πληθυσμό στις «παρασώπιες» περιοχές, κοινή είναι η αίσθηση ότι η Πολιτεία δεν έχει «βάλει το μαχαίρι στο κόκκαλο». «Εάν ήθελαν να μπουν στην καρδιά του προβλήματος, θα καταργούσαν το Προεδρικό Διάταγμα του ‘69 που χαρακτηρίζει τον Ασωπό αγωγό βιομηχανικών λυμάτων», τονίζει ο ίδιος.

Την άποψη αυτή συμμερίζεται και ο κ. Μιχάλης Γιαλούρης, αντιδήμαρχος Οινοφύτων μέχρι… την προηγούμενη εβδομάδα, οπότε και ο δήμαρχος τον απάλλαξε από τα καθήκοντά του, με αφορμή δηλώσεις τού πρώτου για το εξασθενές χρώμιο (είχε υποστηρίξει ότι στην τελευταία ανάλυση του νερού των Οινοφύτων σκοπίμως δεν είχε ελεγχθεί το εξασθενές χρώμιο). «Ολοι παρακαλάμε να έρθει καθαρό νερό στην περιοχή. Εξίσου σημαντικό όμως είναι να σταματήσουμε τον ρυπαντή. Μόνο έτσι θα σωθεί η περιοχή», υπογραμμίζει στην «Κ».

«Πότε θα δούμε να μπαίνει λουκέτο;»

 Από Καθημερινή

Λινα Γιανναρου

Σαν «βόμβα» έπεσε στην τοπική κοινωνία η δημοσιοποίηση από το ΥΠΕΧΩΔΕ της λίστας των βιομηχανιών που βρέθηκαν να ρυπαίνουν κατά το πρώτο «κύμα» ελέγχων των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος στον Ασωπό, μετά δηλαδή την ανίχνευση εξασθενούς χρωμίου στο νερό. Μεταξύ των επιχειρήσεων, περιλαμβάνονται αρκετά «ηχηρά» ονόματα, από εκείνες τις βιομηχανίες που, όπως λέει στην «Κ» ο δήμαρχος Ωρωπού κ. Γιώργος Γαβριήλ, «θα πίστευε κανείς ότι τηρούν τους νόμους».

Ο ίδιος πάντως θεωρεί «άξια λόγου» μόνο τα πρόστιμα άνω των 150.000 ευρώ που επιβλήθηκαν σε τέσσερις από τις 20 συνολικά ρυπαίνουσες βιομηχανίες. «Σε κάθε περίπτωση είναι κάτι, είναι μια αρχή». Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Γαβριήλ έχει ήδη προβεί σε μήνυση κατά παντός υπευθύνου για τη ρύπανση του υδροφόρου ορίζοντα, η οποία τώρα «θα στραφεί κατά συγκεκριμένων προσώπων».

Στα Οινόφυτα, το αίτημα τώρα διαμορφώνεται στο εξής: «Να έρθουν όλα τα χρήματα των προστίμων σ’ εμάς», τονίζει στην «Κ» ο δήμαρχος της πόλης κ. Γιώργος Θεοδωρόπουλος. «Εμείς είμαστε που τόσα χρόνια πίνουμε το βρώμικο νερό. Εμείς που αναπνέουμε τον βρώμικο αέρα. Ας μας δώσουν λοιπόν τα ποσά αυτά να κάνουμε έργα ανάπλασης. Είναι απαίτηση και του κόσμου και του δήμου».

Σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρόπουλο, η υπόθεση δεν «κλείνει» με τη σύνδεση του δικτύου ύδρευσης με τον Μόρνο. «Πρέπει να εξασφαλίσουμε έναν καθαρό υδροφόρο ορίζοντα. Αργά ή γρήγορα θα έχουμε πάλι λειψυδρία. Πώς θα την αντιμετωπίσουμε; Χρειάζονται έργα αποκατάστασης και αυτά με τη σειρά τους χρειάζονται χρήματα».

Οσον αφορά τα πρόστιμα, θεωρεί ότι θα πρέπει άμεσα να υλοποιηθεί η δέσμευση του υπουργού ΠΕΧΩΔΕ κ. Γ. Σουφλιά για τετραπλασιασμό τους. «Και σε περίπτωση υποτροπής, να μπαίνει λουκέτο! Πράγματι, πολλές από τις εταιρείες που βρέθηκε ότι ρυπαίνουν είναι μεγάλες, σοβαρές, αλλά τι σημασία έχει αυτό μπροστά στην υγεία του κόσμου;». Από τον Αύγουστο, πάντως, οπότε ανέλαβαν δράση οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος, το σκηνικό στα Οινόφυτα είναι αισθητά βελτιωμένο. Σύμφωνα με τον δήμαρχο, αυτό οφείλεται στο ότι σε καθημερινή βάση, δύο με τρεις Επιθεωρητές βρίσκονται στην περιοχή. «Δεν τολμάει κανείς να ρίξει τα απόβλητά του στον ποταμό», λέει. Χαρακτηριστικό είναι ότι η ανάλυση δείγματος νερού πριν από λίγες ημέρες έδειξε χρώμιο: μηδέν.

Σε χαντάκια – αγωγούς ρίχνουν τοξικά λύματα

Από εφημερίδα Καθημερινή 

Του Γιωργου Λιαλιου

Σε γεωτρήσεις και χαντάκια, αλλά και σε κρυφούς αγωγούς απορρίπτουν τα τοξικά τους λύματα δεκάδες βιομηχανίες στην περιοχή του Ασωπού. Είκοσι από αυτές, τις οποίες υπέδειξαν μετά πρόσφατους ελέγχους οι επιθεωρητές περιβάλλοντος, θα κληθούν να πληρώσουν πρόστιμα συνολικού ύψους 1,4 εκατ. ευρώ και θα βρεθούν ενώπιον του εισαγγελέα. Παράλληλα ανοίγει ο δρόμος για την κατάθεση αγωγών από πολίτες ενάντια στις βιομηχανίες που ρυπαίνουν την περιοχή τους. Αυτό που παραμένει ασαφές είναι αν θα αναζητηθούν ευθύνες και στην περίπτωση του παρακηφίσιου αποχετευτικού αγωγού, ο οποίος σύμφωνα με το ΥΠΕΧΩΔΕ κόστισε 60 εκατ. ευρώ, αλλά ουδέποτε λειτούργησε, καθώς παρουσιάζει σημαντικά κατασκευαστικά προβλήματα…

Σε συνέχεια των πρόσφατων πρωτοβουλιών του ΥΠΕΧΩΔΕ για την προστασία του Ασωπού ποταμού, το υπουργείο ανακοίνωσε χθες τις είκοσι εταιρείες στις οποίες επιβάλλονται πρόστιμα συνολικού ύψους 1,4 εκατ. ευρώ. Από αυτές, στις εταιρείες Aluminco A.E., Europa Profil Αλουμίνιο (τρεις μονάδες), ΕΛΒΑΛ Α.Ε., Μαΐλλης ΑΕΒΕ επιβλήθηκαν και τα μεγαλύτερα πρόστιμα, καθώς διαπιστώθηκε ότι απέρριπταν τα υγρά τους απόβλητα (τα οποία περιέχουν χρώμιο, νικέλιο ή άλλες τοξικές ουσίες) ανεπεξέργαστα στον Ασωπό ή σε γεωτρήσεις.

Επιπλέον πρόστιμα συνολικού ύψους 625.000 ευρώ εισηγήθηκαν οι επιθεωρητές περιβάλλοντος στην περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και στη νομαρχία Βοιωτίας. «Υπήρξε περίπτωση εταιρείας που είχε κάνει γεώτρηση και έριχνε τα λύματά της μέσα ή άλλη εταιρεία που τα έριχνε σε χαντάκι, το οποίο κατέληγε στον Ασωπό», ανέφερε ο υπουργός Γιώργος Σουφλιάς. «Οι επιθεωρητές βρήκαν 25 άγνωστους αγωγούς να ρίχνουν λύματα στον Ασωπό, ενώ θα έπρεπε να υπάρχουν μόνο δύο. Γι’ αυτόν τον λόγο ο νομάρχης θα ζητήσει από όλες τις βιομηχανίες της περιοχής να δηλώσουν σε ποιο δίκτυο έχουν συνδεθεί». Υπενθυμίζεται ότι οι νεότεροι έλεγχοι των επιθεωρητών πραγματοποιήθηκαν έπειτα από αίτημα του δήμου Οινοφύτων, που διαπίστωσε τον Αύγουστο εξασθενές χρώμιο στο πόσιμο νερό. Σε παλαιότερους ελέγχους (από το 2004 έως τα μέσα του 2007) οι επιθεωρητές περιβάλλοντος είχαν διαπιστώσει 23 παραβάσεις και είχαν επιβάλει πρόστιμα 530.000 ευρώ.

Σύμφωνα με τον κ. Σουφλιά, οι φάκελοι των είκοσι εταιρειών που ρυπαίνουν τον Ασωπό θα σταλούν στον εισαγγελέα, ενώ θα επανεξεταστούν από τις αδειοδοτούσες αρχές (ΥΠΕΧΩΔΕ, νομαρχίες κ.λπ.) όλες οι άδειες διάθεσης υγρών αποβλήτων. Πηγές του ΥΠΕΧΩΔΕ σημείωναν χθες ότι η παραπομπή συγκεκριμένων εταιρειών στον εισαγγελέα ανοίγει τον δρόμο και για την άσκηση αγωγών από πολίτες που θίγονται από τη ρύπανση του Ασωπού, ενάντια στις εταιρείες που (διαπιστωμένα πλέον) τον ρυπαίνουν.